فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا نهتنها شما را به حالت خلسهای عمیق فرو میبرند؛ بلکه بر روی ذهنآگاهیتان (Mindfulness) هم اثر میگذارند. این انیمهها برای سفر کردن فرای طبیعت، ساخته شدهاند؛ آثاری که هر کدام پیرامون شناخت دنیا و روح کیهانی شکل گرفتهاند. در بعضی از پویانماییهای فلسفی، تجربهای نزدیک به مرگ پیدا میکنید و چهبسا در خلال تماشای آنها، هویت حقیقی خود را به دست آورید. رویکرد فلسفی هر یک از کارگردانان استودیوی «پیکسار» در ساخت انیمیشنهای روح، وال-ای و زندگی بیداری قابل تحسین است. دو انیمه ژاپنی شهر اشباح و شاهزاده مونونوکه هم شما را با حکمت رایج در شهرهای باستانی شرق آسیا آشنا میسازند. آلارا اینترتینمنت شما را به تماشای انیمههایی دعوت میکند که در پیکسار، حائز برترین جوایز بودهاند. حتی اگر درگیر کشف معنای زندگی هم نباشید؛ بهشدت تحت تأثیر سکوت حاکم بر این انیمیشنهای فلسفی قرار میگیرید. در ادامه بر فهرستی از فیلسوفانهترین انیمههای روز درنگ خواهیم کرد.
فهرستی از تأثیرگذارتربن انیمیشنهای فلسفی
در هیچیک از فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا بهوضوح راجع به پدیدههای ماورایی این جهان، اطلاعات کامل به دست نمیآید. با وجود این، با تماشای چنین آثاری از درنگ فلاسفه بر جهان غیب، مطلع میشویم. بهجرئت میتوان گفت که همه انیمیشنهای برتر فلسفی را مطابق با دستنوشتههای فلاسفهای چون نیچه، ویل دورانت، حکیم سهرودی، کنفوسیوس و … ساختهاند. از این میان انیمیشن روح، بیشتر از سایر انیمهها شما را با معنای زندگی آشنا میسازد. ضمنا فلسفهای که پشت داستان انیمیشن شهر اشباح قرار دارد هم خالی از لطف نیست. شاید ایمیشن وال-ای بیش از هر انیمهای، جهانِ مملو از هوش مصنوعی را به تصویر کشیده باشد! در پرنسس مونونوکه هم گریزی به حکمت باستانی در جنگهای بین قبایل زده میشود و از همه جالبتر در «زندگی بیداری»، صحبت از غفلت بشر از مرگ به میان میآید. از این رو Waking Life، آخرین انیمهای است که به آن پرداختهایم. بنابراین تا انتهای چکلیست مزبور با ما همراه باشید، تا جذابترین انیمیشنهای فلسفی را از دست ندهید.
انیمیشن سراسر ماجراجویانه روح (soul 2020)
یکی از فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا که به حیات پس از مرگ میپردازد، انیمه روح است. این انیمیشن در عین حال داستانهای پرفراز و نشیب روح پیش از ورود به کالبد بشری را هم به تصویر میکشد. یک آموزگار موسیقی جاز در اثنای رسیدن به بزرگترین آرزویش، با تجربه زودهنگام مرگ، مواجه میشود. روح “جو گاردنر” پس از یک حادثه به کما میرود و به دنیای مردگان میپیوندد. نوازنده مزبور پس از کوچیدن به آن دنیا به همراه بعضی از ارواح در سمیناری که مملو از خودشناسی است، شرکت میکند. این سمینار «خود» نام دارد و مسیری برای رشد و تعالی ارواح پیش از ورود به کالبدهای بشری قلمداد میشود.
گاردنر برای بازگشت به دنیا ناچار است روحی با شماره 22 را رشد دهد. درحالیکه روح شماره 22 پس از سالها اقامت در آن دنیا اصلا معنای دیگری در زندگی را دنبال میکند و هیچگونه تمایلی به زندگی در سیاره زمین ندارد. بنابراین روح گاردنر مثل یک نوزاد در رحم آن دنیا زندانی میشود و فراز و نشیبهای زیادی را برای انتقال به جهان هستی پشت سر میگذارد. به نقل از ویکی پدیا اکران این اینیمیشن جذاب در سالهای شیوع کرونا اتفاق افتاد.
بحران هویت در یکی از فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا به نام شهر اشباح
انیمیشن شهر اشباح، فلسفیترین انیمشین روز دنیا از لحاظ پرداختن به مسئله «مسخ» است. در این انیمیشن فلسفی، کالبدهای والدین یک دختر 10 ساله دچار مسخ میگردند و به خوک تبدیل میشوند. “شیهیرو” برای رهایی کالبد والدین خود از این مسخ نفرتبرانگیز میبایست به سختی کار کند. صفت حرص و طمع در والدین شیهیرو، مقام آنها را به یک خوک تنزّل میدهد. بنابراین شیهیرو پس از انتقال به یک شهر متروکه با پسربچهای معصوم به اسم “هاکو” آشنا میشود. هاکو به حمایت از شیهیرو میپردازد؛ تا کالبد دختربچه در قالب انسان باقی بماند. این انیمیشن نخبهپسند، جدای از جوایز به امتیازات بالایی در مجلات روز سینمایی دنیا دست یافته است. افزون بر این، انتشار انیمیشن مزبور در سال 2001 در ژاپن، درآمد شایانی برای فیلمساز (هایائو میازاکی) به ارمغان آورد.
شهر اشباح از جهات زیادی به رمزگشایانهترین انیمیشنهای فلسفی روز جهان تعلق میگیرد؛ چرا که راه غلبه بر ترس و دلهره را به مخاطب میآموزد. از طرفی پویانمایی فوق، ارزش سخاوت هم را به تصویر میکشد. در گوشههایی از انیمیشن با مناعت طبع دختر در قبال رد پیشنهادهای وسوسهانگیزی چون غذا و ثروت، مواجه هستیم.
وال-ای (2008)؛ انیمیشنی در سکوت محض
بعضی از فلسفیترین فیلمهای روز دنیا بر بستر سکوت ساخته شدهاند. وال-ای از این دست انیمیشنهاست. این انیمیشن از آثار منحصربفرد پیکسار به حساب میآید؛ چرا که فلسفه مدرن را به تصویر میکشد. در این میان، یک سؤال بنیادین، فضای انیمه فوق را به آشوب میکشد. در جهانی که هوش مصنوعی در حال غلبه بر انسان است، آینده بشر چه میشود؟ هیچ انیمشینی پیش از وال-ئی، جهان آکنده از ضایعات انسانی را تا به این حد موشکافانه نقد نکرده بود. به این ترتیب، سرنوشت دنیای عاری از انسان افشا میشود. البته این تنها راز فلسفی نهفته در انیمیشن نیست. Wall.E از جوایز هشتاد و یکمین مراسم اسکار بهرهمند بوده است.
پرنسس مونونوکه؛ حکیمانهترین انیمیشن تاریخ
هر یک از فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا به رمزگشایی از راز خاصی میپردازند. در این بین، شاهزاده مونونوکه رازی را با خود به دوش میکشد که افشای آن در دنیای فلسفه، جرم تلقی میشود. فضای این انیمه مملو از وحدت بین انسان و طبیعت است. آیا روزی میرسد که انسان، روح جنگل را به تسخیر خود در آورد و در قالب یک پناهنده، به اقلیم حیوانات روی بیاورد؟ پاسخ این پرسش در انیمیشن فلسفی پرنسس مونونوکه قرار دارد. کاراکترهای این انیمه، خاکستری به نظر میرسند. با وجود این، شاهزاده مصمم به گسترش فتوحات خود فکر میکند و به دنبال راهی برای گریز از بحران هویت میگردد. در تارنمای آلارا اینترتینمنت میتوانید مصاحبه با عوامل فیلمها و سریالهای تلویزیونی را دنبال کنید.
پویانمایی فیلسوفانه از انیمیشن زندگی بیداری
فلاسفه معتقدند که جان عارف در خواب هم حالتی از بیداری را پشت سر میگذارد. انیمیشن زندگی بیداری با بهرهمندی از عرفان و متافیزیک، به نمایش تجربهای فلسفی از رویا میپردازد. ذهنآگاهی در زوایای مختلف انیمیشن موج میزند. در این انیمیشن، آموزههایی از روانشناسی هم با عرفان معاصر تلفیق میشود و حتی اسراری از علم هیپنوتیزم در اثنای انیمه، افشا میشود. این پویانمایی را میتوان شاهکاری از فلسفه اگزیستانسیالیسم (هستیگرایی)، قلمداد کرد. شاید گوشههایی از حکمت اشراق هم در انیمه به چشم بخورد. به لطف تماشای این انیمه بر بیدار نگه داشتن ذهن خود در خواب، مستولی میشوید. به هر ترتیب، پیام انیمیشن بسیار واضح به نظر میرسد: بیداری نهایی محصول رویا تلقی کردن حیات بر روی کره زمین است.
اگر فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا را هم کنار انیمیشن زندگی بیداری بگذارید، باز هم کفّه سنگین به سمت تماشای Waking Life میچرخد. برای انیمیشن فوق محدودیت سنی خاصی نمیتوان قائل شد؛ چرا که حتی یک فیلسوف هم از تماشای آن، سود میبرد. تماشای انیمیشن فوق به کسانی پیشنهاد میشود، که به حکمت یونان و فلسفه چین باستان علاقهمند هستند و همچنین تمرینات Mindfulness را دنبال میکنند.
سؤالات پایانی
1.کدامیک از فلسفیترین انیمیشنهای روز دنیا از سرنوشت روحهای پیش از تولد، حکایت دارد؟ هیچ انیمیشنی به اندازه انیمیشن روح، جهان پیش از تولد را به تصویر نکشیده است. البته عنصر غالب در این انیمیشن، تجربه نزدیک به مرگ است. با وجود این، در گوشههایی از انیمیشن به ارواح سرگردان و روحهای مردگان هم اشاره میشود.
2.آیا انیمیشنی وجود دارد، که به ذهنآگاهی اشاره داشته باشد؟ بله، انیمیشن زندگی بیداری، نمونه بارزی از این دست انیمیشنهاست. در هر زاویه از این انیمیشن فلسفی، Mindfulness را لمس خواهید کرد. البته آنچه که در انیمه مزبور به شکل خاص جلوه میکند، تلفیق عرفان معاصر و فلسفه مدرن در پویانمایی است.
Last Updated on 31, مارس 2026 by admin | Published: 31, مارس 2026
