روز ولنتاین (Valentine’s Day) که هر ساله در ۱۴ فوریه جشن گرفته میشود، امروزه به نمادی جهانی برای ابراز عشق و محبت تبدیل شده است. اما فراتر از کارتهای تبریک قرمز و جعبههای شکلات، داستانی پیچیده و چندلایه نهفته است که ریشه در تاریخ، مذهب و سنتهای باستانی دارد. بر اساس گزارشهای تاریخی معتبری همچون دانشنامه بریتانیکا، این روز ترکیبی از سنتهای مسیحی و رومی است.
سنت ولنتاین واقعاً کیست؟ افسانه یا واقعیت؟
کلیسای کاتولیک دستکم سه قدیس مختلف به نامهای «ولنتاین» یا «ولنتاینوس» را به رسمیت میشناسد که همگی به نوعی شهید شدهاند. مشهورترین روایت متعلق به کشیشی در قرن سوم میلادی در روم است.
در آن زمان، امپراتور کلودیوس دوم معتقد بود که مردان مجرد سربازان بهتری نسبت به مردان دارای همسر و خانواده هستند؛ بنابراین ازدواج را برای مردان جوان ممنوع کرد. ولنتاین که این فرمان را ناعادلانه میدید، مخفیانه مراسم ازدواج عاشقان جوان را برگزار میکرد. وقتی فعالیتهای او لو رفت، امپراتور دستور مرگ او را صادر کرد.
روایت دیگری میگوید ولنتاین در زندان عاشق دختر زندانبان شد و اولین پیام عاشقانه را پیش از مرگ با امضای «از طرف ولنتاین تو» برای او فرستاد؛ عبارتی که هنوز هم پس از قرنها استفاده میشود.
ریشههای باستانی: از لوپرکالیا تا مسیحیت
برخی معتقدند که جشن ولنتاین برای «مسیحیسازی» یک جشن پگانی (بتپرستی) به نام لوپرکالیا پایه گذاری شد. این جشن که در نیمه فوریه برگزار میشد، به باروری و پیوند میان زنان و مردان اختصاص داشت. در اواخر قرن پنجم، پاپ ژلازیوس اول، لوپرکالیا را ممنوع اعلام کرد و ۱۴ فوریه را روز سنت ولنتاین نامید.
چگونه ولنتاین به روز «عشق» تبدیل شد؟
جالب است بدانید که در قرون وسطی، روز ولنتاین لزوماً با عشق رمانتیک گره نخورده بود. در فرانسه و انگلیس، باور عامیانه بر این بود که نیمه فوریه آغاز فصل جفتگیری پرندگان است. این ایده که «فصل عشق» در طبیعت آغاز شده، به تدریج به انسانها نیز سرایت کرد.
جفری چاسر، شاعر پرآوازه انگلیسی، اولین کسی بود که در قرن چهاردهم میلادی در شعر خود به نام «پارلمان مرغان»، روز سنت ولنتاین را به عنوان روزی برای انتخاب جفت و عشق توصیف کرد.
نمادهای روز ولنتاین: از کوپید تا قلبهای سرخ
در طول تاریخ، نمادهای مختلفی به این روز اضافه شدند:
- کوپید (Cupid): خدای عشق در اساطیر روم که با تیرهایش دلها را نشانه میرود.
- کارتهای تبریک: تبادل دستنوشتههای عاشقانه از قرن ۱۵ میلادی آغاز شد. قدیمیترین نمونه موجود، شعری است که چارلز، دوک اورلئان، برای همسرش از زندان برج لندن فرستاد.
- گل رز قرمز: که به عنوان گل مورد علاقه “ونوس” (الهه عشق) شناخته میشد و نماد اشتیاق است.
روز ولنتاین در دنیای مدرن
امروزه ولنتاین یک صنعت بزرگ جهانی است. از اواسط قرن نوزدهم با تولید انبوه کارتهای تبریک در آمریکا، این سنت شکل تجاری به خود گرفت. اکنون سالانه میلیونها کارت تبریک و هدایای مختلف در این روز جابهجا میشود تا پیامآور دوستی و عشق باشد.
در نهایت، چه روز ولنتاین را یک مناسبت مذهبی بدانیم، چه یک جشن تجاری و چه میراثی از روم باستان، این روز فرصتی است تا در مشغلههای دنیای مدرن، لحظهای درنگ کرده و به کسانی که دوستشان داریم یادآوری کنیم که جایگاه ویژهای در قلب ما دارند.
اخبار داغ در وبسایت آلارا اینترتینمنت!
